Het geloof der intellectuelen
door Bart Croughs

Boekbespreking

In een tijd waarin het worldwide web meer en meer het domein wordt van pamflettisten die ageren tegen de ‘linkse kerk’ en de politieke correctheid is het boek van Bart Croughs een relatieve verademing, met name omdat Bart Croughs de moeite neemt zijn beschrijving van ‘het geloof der (progressieve) intellectuelen’ zoals hij het noemt, aan te vullen met een verklaringsmodel waarmee toekomstig gedrag van de ‘progressieven’ met een grote mate van nauwkeurigheid voorspeld kan worden. Hierdoor heeft zijn boek, dat in 1995 voor het eerst verscheen, nog steeds waarde, ondanks het feit dat Nederland – en de hele westerse wereld – sinds die tijd toch echt wel is veranderd.

Croughs formuleert een drietal wetten waarmee het denken en de politieke stellingname van de ‘progressieve intellectueel’ te verklaren is.

Als eerste wet van Croughs formuleert hij de ‘Wet van het abjecte Westen’. Deze wet houdt in dat bij een conflict tussen westers en niet-westers de ‘progressieve’ intellectueel partij kiest voor niet-westers. Deze wet verklaart bijvoorbeeld ook het cultuurrelativisme dat bij de ‘progressieven’ zo populair is. Het is bijna overbodig te zeggen dat het bij de ‘progressieven’ heersende anti-Amerikanisme bij uitstek te verklaren is met de Wet van het abjecte Westen.

De tweede wet van Croughs heet de ‘Wet van de onderdrukte minderheden’. Deze wet houdt in dat bij een conflict tussen een minderheid en een meerderheid de ‘progressieve’ intellectueel partij kiest voor de minderheid. Croughs merkt op dat de ‘progressieve’ intellectueel ook vrouwen als onderdrukte minderheid ziet, hoewel die dat strikt nummeriek gezien niet zijn.

Wat nu te doen wanneer een niet-westerse samenleving, zoals bijvoorbeeld moslimslanden, een minderheid zoals vrouwen of homo’s onderdrukt? Croughs veronderstelt dat er een derde wet is die luidt: ‘Bij een conflict tussen de Wet van het abjecte Westen en de Wet van de onderdrukte minderheden laat de progressieve intellectueel zich leiden door de wet van de onderdrukte minderheden.’ Of die derde wet ook altijd opgaat is volgens Croughs niet zeker. Als het gaat om vrouwenbesnijdenis (onderdrukking van vrouwen door een groep niet-westerse mannen) is het wel duidelijk, daar zijn ook de ‘progressieven’ tegen. Bij haat tegen en discriminatie van homo’s door moslims blijkt de voorgestelde derde wet niet per se op te gaan: menige ‘progressief’ is geneigd in zo’n situatie te kiezen voor het appeasen van moslims en onderschrijven daarmee – impliciet – het standpunt van traditionele moslims dat openlijke homosexualiteit een element is van de abject westerse cultuur, zodat de eerste wet hier boven de tweede gaat.

Hoe zit het bijvoorbeeld met de stellingname in het confict tussen Joden en arabieren in het Midden-Oosten? Welnu, dat wordt door de ‘progressieven’ eenvoudig opgelost door Israël als westers (bondgenoot van de VS!) te zien. Vervolgens verklaren zowel de eerste als de tweede wet probleemloos de stellingname ten gunste van de Palestijnen en de skepsis tegenover de Joode staat. Als het gaat het om jodenhaat door moslims in westerse landen kan de ‘progressieve’ intellectueel de tweede wet zonder problemen toepassen: de moslims zijn immers de onderdrukte minderheid, dus die verdienen politieke steun. Gaat het om uitingen van jodenhaat door neo-nazi’s, dan leidt toepassing van zowel de eerste wet (nazisme als bewijs van de abjectheid van de westerse wereld) als de tweede wet tot steun aan de joodse minderheid.

Een ander belangrijk element van de identiteit van de ‘progressieve’ intellectueel is volgens Croughs dat deze zijn gepretendeerde morele superioriteit pleegt te verpakken als schuldbesef over de onderdrukkersrol en de algehele slechtheid van het ‘abjecte westen’ in de wereld. Hierdoor onderstreept de progressief alleen maar zijn spelbepalende rol in iedere discussie met minderheden, maar wel op een manier die kritiek daarop onmogelijk maakt. Hoe kun je immers iemand bekritiseren die zichzelf al bij voorbaat als schuldige neerzet? Buitengewoon knap en geraffineerd gedaan dus, aldus het oordeel van Croughs.

Overbodig te zeggen dat Bart Croughs weinig op heeft met linkse dogma’s zoals de gelijkheid van alle mensen. Hij heeft ook weinig goede woorden over voor de genetica-professor Hans Galjaard, die zich – in de vorige eeuw alweer – door VARA-interviewer Paul Witteman liet dwingen mee te gaan in diens benauwde, linkse zedenprekerij, liever dan moed te tonen door datgene te zeggen wat zijn wetenschappelijk werk hem werkelijk zou kunnen leren over verschillen tussen mensen.

In zijn boek besteedt Bart Croughs uiteraard aandacht aan het feminisme. Hij signaleert een ontwikkeling van ‘oud feminisme’ naar ‘nieuw feminisme’. Het ‘oude’ feminisme wilde gelijke kansen voor mannen en vrouwen en ging daarbij uit van biologische gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Het ‘nieuwe’ feminisme daarentegen accepteert verschillen in aanleg tussen mannen en vrouwen, maar knoopt daar de conclusie aan vast dat het belang van gelijkheid met zich meebrengt dat de verschillen in aanleg daarom zoveel mogelijk moeten worden onderdrukt. Volgens Croughs is het nieuwe feminisme gevaarlijker dan het oude, omdat het tot een permanente onderdrukking van verschillen in aard en aanleg leidt, terwijl het oude feminisme, vanuit de veronderstelde gelijkheid in aard en aanleg, veronderstelde dat de vrouwenemancipatie na een of twee generaties wel voltooid zou zijn.

Croughs bespreekt in zijn boek ook tal van ‘progressieven’ die een rol spelen en speelden in het publieke debat, van Connie Braam en Christien Brinkgreve tot Jacques Wallage en Paul Witteman. Voor lezers die in de jaren ‘90 van de vorige eeuw het publieke debat actief gevolgd hebben is het boek van Croughs daarom een feest der herkenning als het gaat om verkopers van linkse onzin.
_____________________________________________________________________________________________

Het boek van Bart Croughs bestellen doet u via de site van LuLu.com. Daar vindt u ook informatie over prijs, aantal pagina’s enz.